گم شدن در خانه!

زویا پیرزاد، یک فرم کلاسیک و روشن و بدون پیچ و تاب را برای روایتش انتخاب کرده و این ساختار ساده و گویا در کنار زبان روان و بدون دست انداز، به مخاطب کمک می­کند که عمق درگیری بیشتری با مساله اثر داشته باشد.

پنجشنبه 06 مهر 1402

 

ماجرای کتاب در ظاهر زندگی یک خانواده ارمنی را در دهه چهل شمسی در آبادان به تصویر کشیده ولیکن مساله و محور ماجرای شخصیت اصلی، یک کلان مساله عمومی در میان زن­ها به ویژه در دوره گذار از جامعه سنتی به مدرن بوده و هست.

زویا پیرزاد، یک فرم کلاسیک و روشن و بدون پیچ و تاب را برای روایتش انتخاب کرده و این ساختار ساده و گویا در کنار زبان روان و بدون دست انداز، به مخاطب کمک می­کند که عمق درگیری بیشتری با مساله اثر داشته باشد.

چر‌اغ‌ها را من خاموش می‌کنم، یک جهان زنانه دارد که در نظام مسائل، ارزش­ها و تعاملات، تعدد و تکثیر شخصیت­های زن و همین طور جنس زبان و واژه‌های به کار رفته در پرداخت اثر به درستی سر جای خود نشسته و به انسجام و یکپارچگی اثر کمک نموده است.

آنچه کلاریس به عنوان محور ماجرا و شخصیت اصلی روایت پیش روی خویش می‌بیند، گم‌گشتگی در زندگی است. او خود را در حاشیه می‌بیند و تردیدش امکان جمع میان متعلق خود بودن و متعلق به خانواده بودن را از او گرفته.

کلاریس همیشه پل عبور دیگری بود. او همیشه خود را در دیگری زیسته و حالا میل به شناخت خود با دیگری و زیست با دیگری، پس از ورود همسایه جدید – امیل– شکاف عمیقی در نگاهش به زندگی و تشدید تردید و هراس‌هایش ایجاد کرده. در یک داستان شخصیت محور، مهمترین نقطه و محل برای شخصیت و برای کلیت اثر، انتخاب شخصیت بر سر از دست دادن و به دست آوردن است. کلاریس تا لبه پرتگاه از دست دادن خانواده و ورود به رابطه با امیل پیش می‌رود اما شرایط به گونه‌ای پیش می‌رود که به درک و شناخت جدید از مدل زیست و زندگی نزیسته‌اش می‌رسد.

عدم توافق حیات درونی و حیات بیرونی، کلاریس را دچار گم‌گشتی معنایی کرده.

کلاریس که هرگز خود را خارج از ذهن برملا نکرده حالا با بیرون ریخته افکارش – در تعامل با خانم نوراللهی – گویی در روبه‌رو شدن با انعکاس افکارش و خارج شدن از تک صدایی زندگی و افکارش در یک ارتباط بین الاذهانی، نقش و جایگاه و معنای بودنش را دریافته. او که بودن و ایفای نقشش تا پیش از این مبتنی بر نیاز و امور خانه بوده، حالا بودن خودش معنا یافته است.

تعامل انسان و اشیاء در پرداخت شخصیت‌ها به درستی نقش بازی کرده و خانه و اجزایش به عنوان مهمترین مکان رخدادهای این رمان، تبدیل به استعاره‌ای شده در جدا کردن بیرون و درون ذهن کلاریس، که هم منشاء تولید موانع ذهنی اوست و هم راه حل مرتفع شدن مسائلش.

 

سیدحسین موسوی نیا

 

 

نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: